Belmuž je jedan od najpoznatijih i najomiljenijih specijaliteta istočne Srbije, posebno u Svrljigu, gde se smatra lokalnim gastronomskim simbolom. Ova ukusna i hranljiva pastirska hrana priprema se vekovima, a ime je dobila od stare reči “belmuž,” što znači “beli muž” – pastir koji je u prošlosti pripremao ovo jelo za sebe i svoje kolege.
Šta je belmuž?
Belmuž je jednostavno jelo koje se pravi od mladog, neslanog ovčijeg sira i kukuruznog ili pšeničnog brašna. Sir se zagreva na laganoj vatri dok ne počne da se topi, a zatim se dodaje brašno i neprestano meša dok smesa ne postane homogena i elastična. Ovaj tradicionalni specijalitet poznat je po bogatom ukusu i kaloričnoj vrednosti, što ga je činilo idealnim obrokom za pastire koji su provodili mnogo vremena napolju, često u teškim uslovima.
Zašto je svrljiški belmuž najpoznatiji?
Svrljižani su ovaj specijalitet doveli do savršenstva. Kvalitetni lokalni sastojci, prvenstveno svež ovčiji sir koji se proizvodi u okolnim brdima, daju svrljiškom belmužu poseban ukus. Zbog toga se Svrljig smatra najpoznatijim centrom proizvodnje belmuža, a receptura se prenosi sa generacije na generaciju, zadržavajući autentičnost i tradiciju.
Manifestacije posvećene belmužu
U Svrljigu se svake godine organizuje čuvena manifestacija “Belmužijada”, koja okuplja ljubitelje ovog specijaliteta iz svih krajeva Srbije, pa i šire. Tokom ovog događaja, koji se održava u avgustu, posetioci mogu uživati u takmičenjima u pripremi belmuža, degustacijama, kao i bogatom kulturno-zabavnom programu koji promoviše lokalnu tradiciju i običaje. Belmužijada je postala prepoznatljiva i kao turistička atrakcija koja privlači hiljade posetilaca svake godine. Osnivač i pokretač ove manifestacije je Milija Miletić, nekadašnji predsednik opštine Svrljig, danas narodni poslanik u Narodnoj skupštini Srbije.
Ovaj specijalitet je više od obične hrane – on je deo kulturnog identiteta i ponos Svrljiga, mesto susreta prošlosti i sadašnjosti, ukusa i tradicije.
