U srcu jugoistočne Srbije, u opštini Svrljig, živi i radi Nina Todorović – žena sa neizbrisivom ljubavlju prema prirodi, tradiciji i svetlosti što dolazi iz plamena sveće.
Njene slavske i ukrasne sveće pravljene su isključivo od čistog pčelinjeg voska, bez dodatnih boja i mirisa. Sve je to – prirodno, toplo, i u svakoj sveći oseti se priča i osećaj doma.
Već pola godine Nina izrađuje svoje ručne sveće. Sve je, kako priča, počelo iz želje da stvori nešto posebno – nešto što će ljudima doneti osećaj mira, topline i jednostavne, prirodne lepote. I nije prošlo mnogo pre nego što je shvatila da sveće od čistog pčelinjeg voska nisu samo estetski lep izbor – one predstavljaju zdravu alternativu parafinskim svećama, čije sagorevanje često vuče za sobom ispuštanje nesigurnih materija.
Njene proizvode mozete poručiti putem interneta: https://www.facebook.com/todorowic
Pčelinji vosak – šta je to, zašto je dobar
Pčelinji vosak je prirodni vosak koji proizvode pčele radilice. Žlezde voskovnice u telu pčela iskorišćavaju šećere (uglavnom glukozu, fruktozu) da sintetizuju vosak. Potreban je velik napor – stotine hiljada pčela – da bi se proizveo kilogram voska.
Vosak ima mnoge prednosti:
-
Sagorevanjem oslobađa čistiju, prirodniju svetlost, bez mirisa hemikalija što se često sreće kod parafinskih sveća.
-
Pomaže u pročišćavanju vazduha: vosak može oslobađati negativne ione tokom sagorevanja, što doprinosi boljem osećaju u prostoru.
-
Ne sadrži toksine ili smole, ako je pravilno pročšćen i ako se prilikom izrade ne dodaju veštačke supstance.
-
Dugotrajnije gori, što znači da sveća traje duže – i to je vrednost koja nije samo materijalna, već i emotivna.
Svrljig — zemlja pčela i čistih planinskih paša
Svrljig je opština koja se poslednjih godina posebno izdvaja u Srbiji po pčelarstvu. Prema zvaničnim izvorima:
-
Svrljig je opština sa najviše košnica po broju stanovnika u Srbiji.
-
Čitava Srbija beleži značajan broj košnica: prema podacima SPOS-a, registrovano je više od 1,29 miliona obeleženih košnica širom zemlje.
-
Prirodne paše u Svrljigu su veoma kvalitetne – planine, livade, šume koje nisu zagađene urbanim i industrijskim izvorima zagađenja – sve to doprinosi da vosak i med iz ovog kraja imaju prepoznatljivu čistoću i ukus.
Vrste meda u Srbiji — bogatstvo ukusa i lekovitih svojstava
U Srbiji postoji široka raznovrsnost meda, zavisno od flore, klime, nadmorske visine i još mnogo faktora. Evo nekoliko najpoznatijih vrsta:
| Vrsta meda | Karakteristike |
|---|---|
| Bagremov med | Svetao, blag, brzo tečan; veoma cenjen zbog blagosti ukusa. |
| Livadski med | Dolazi iz raznolikih biljaka livada; varira u ukusu i boji zavisno od godišnjeg doba; bogatiji mineralima. |
| Lipov med | Prepoznatljiv miris; često koristi se kao pomoć u respiratornim problemima i kod smirivanja. |
| Šumski / medljikovac | Tamniji, intenzivniji ukus; skuplji pomalo zbog retkosti paše; bogat mineralima. |
| Suncokretov med | Jedan od pristupačnijih; svetliji, brže kristališe; slatkast, često omiljen u kuhinji. |
| Kestenov med | Tamniji, jak ukus; voleo ga je onaj ko preferira intenzivnije ukuse; dobar u kombinacijama sa čajem ili kao lekovito sredstvo. |
Koliko još ljudi u Srbiji radi slično – ručne sveće od čistog voska
Tačan podatak koliko ljudi u Srbiji trenutno pravi isključivo ručne sveće od čistog pčelinjeg voska, bez aditiva i boja nije lako naći — takva statistika se ne vodi javno po tim preciznim parametrima. Međutim: Pčelarstvo je široko rasprostranjeno. Mnogo pčelara uzgaja vosak kao deo svojih pčelinjih proizvoda (vosak, med, propolis, polen). Postoji nekoliko radnji i proizvođača koji nude prirodne sveće od voska, ali često se kombinuju sa drugim materijalima (mirisi, boje) radi veće prodaje.
Nina Todorović je u tome posebno, jer njen rad čini čistom tradicijom i bez kompromisa u sastavu — što je sve ređe.
Zdravstveni, ekološki i kulturni značaj
Ovakav način izrade sveća, kao što to radi Nina, ima višestruke vrednosti:
Zdravstvena: sveće bez hemikalija ne zagađuju vazduh štetnim supstancama. Pogodne su za prostorije gde borave deca, alergičari, kuće sa doks-kaminom ili bez ventilacije.
Ekološka: koristite prirodan materijal koji je proizvod lokalne flore i pčela, održiva tehnika, minimalan uticaj na životnu sredinu.
Kulturna / estetska: sveća kao predmet ručnog rada nosi autentičnost i identitet; slavske sveće imaju simboliku, tradiciju, emociju; pokloni sa srcem.
Ove godine – Belmužijada i njen štand
Posebno je lepo to što je Nina, ove godine, bila učesnica Belmuzijade – tradicionalne manifestacije koja spaja muziku (belmuž), gastronomsku baštinu i lokalne običaje – i imala svoj štand. Tamo su njene sveće privukle pažnju: ljudi su stajali, razgledali, pomirisali, pitali – i često odlazili sa kutijom svetlosti za svoj dom.
Bila je to prilika da se pokaže kako jedan mali, lokalni rad, iz ljubavi prema prirodi i tradiciji, može dotaknuti mnoge i širiti lepotu.
U vreme brzih trendova, instant proizvoda i masovne proizvodnje, ono što radi Nina Todorović predstavlja vredan kontrast – povratak prirodi, autentičnosti i toplini doma.
Njene sveće nisu samo izvor svetla; one su simbol odgovornosti prema prirodi, prema zdravlju, prema tradiciji.
I Svrljig, sa svojim čistim planinskim pašama i brojnim košnicama po glavi stanovnika, jeste idealna sredina za ovaj rad – kao da je stvorena za ambijent u kome se prirodni vosak topi iz ljubavi i svetlosti.
