U srcu Svrljiških planina, na 383 m nadmorske visine, smešten je Manastir Svetog arhangela Gavrila u selu Pirkovac – jedan od najsvetlijih duhovnih centara Eparhije niške. Ovaj kulturno–istorijski spomenik, osnovan u 14. veku i kroz vekove razaran i obnavljan (1518, 1857, 1863, 1890, 1896), danas odiše obnovljenim sjajem zahvaljujući predanom radu monaha Varnave Nikolića.
Već decenijama monah Varnava, poreklom iz Iriga, svojim zalaganjem vraća manastiru živost – od obnove liturgijskog života 2002. godine, preko izgradnje konaka i slavske sobe za više stotina vernika, do uređenja puta i parkinga.
Pod njegovim rukovodstvom manastir je ponovo postao centar duhovnosti, privlačeći vernike i turiste iz cele Srbije, pa i šire.
Posebnu znamenitost predstavlja čudotvorni izvor Svete Petke, smešten ispod crkve – voda sa isceliteljskim svojstvima, redovno ispituje i potvrđuje blagotvornost (npr. za krvni pritisak i alergije).
Vernici tvrde kako je voda nepromenjena i leči i one koji nisu vernici.
Arhitektonski posmatrano, manastir je autentičan primer kasno-srednjovekovne vizantijske gradnje: crkva sa trolistnom osnovom i osmostranom kupolom, ikonostas iz 1896. (rad Lazara Krđalića) i zidovi prekriveni freskama iz 1941. godine, uz vidljive tragove ranijih slojeva živopisa.
Manastir Svetog arhangela Gavrila nije samo mesto molitve – to je živo svedočanstvo vere, istorije i zajedništva. Svakog Aranđelovdana, ali i tokom cele godine, organizuju se bogosluženja i okupljanja vernika, dok monah Varnava srdačno dočekuje goste željne duhovnog mira i istorijskog uvida.
Posetite ovu duhovnu oazu u Pirkovcu – napunite srce tišinom i osetite snagu tradicije koja odoleva vremenu.
Ovaj tekst je u okviru realizacije projekta „Šta posetiti u Svrljigu“, podržan na konkursu za sufinansiranje medijskih sadržaja na teritoriji opštine Svrljig u 2025. godini.
